Avrupa’da jet yakıtı krizi derinleşiyor. Avrupa Birliği (AB) uçuş güvenliği otoritesi, Orta Doğu’daki devam eden kriz sebebiyle Avrupa’da yaygın olarak kullanılan Jet A-1 tipi havacılık yakıtının tedarikinde yaşanabilecek sorunlar için alternatif bir çözüm sunuyor. Köln merkezli Avrupa Havacılık Emniyeti Ajansı (EASA), Jet A tipi havacılık yakıtının kullanımıyla ilgili güvenlik tavsiyeleri yayınladı.
EASA’nın yayımladığı bilgi notunda, Orta Doğu ve Basra Körfezi’ndeki mevcut durumun Avrupa’daki Jet A-1 yakıt tedarikini etkilediği vurgulandı. Açıklamada, “Havacılık ve yakıt tedarik sektöründeki paydaşlar, olası yakıt açığını gidermek için dünyanın çeşitli bölgelerinden temin edilen Jet A tipi yakıtın kullanılabilirliğini değerlendiriyor.” ifadeleri yer aldı.
Jet A tipi yakıtın, Kuzey Amerika’da ve Avrupa’ya yapılan uçuşlar dahil olmak üzere kullanıldığı belirtilirken, bu yakıtın devreye alınmasının dikkatli bir şekilde yönetilmesi gerektiği de ifade edildi. Operatörlerin yakıt özelliklerindeki farklılıkları göz önünde bulundurması gerektiği, özellikle Jet A yakıtının, Jet A-1’e göre daha yüksek maksimum donma noktasına sahip olduğu konusunda uyarılar yapıldı. Hava yolu şirketlerinin, havalimanlarının ve ilgili hizmet sağlayıcıların bu farklılıklardan doğan riskleri etkin bir şekilde yönetmesi gerektiği vurgulandığı aktarıldı.
AB Komisyonu, bu kriz durumunun havacılık sektörü üzerindeki etkilerini azaltmak için mevcut AB kuralları çerçevesinde esnekliğe ilişkin bir kılavuz yayımladı. Kılavuz, Orta Doğu’daki çatışmaların sürekliği halinde yaşanabilecek jet yakıtı kıtlığının etkilerini ele almakta. Yakıt ikmal yükümlülükleri, ek yakıt ücretleri, havaalanı slotları, kamu hizmeti yükümlülükleri ve yolcu haklarına dair düzenlemeleri netleştiren bu kılavuz, uçuş iptallerinden etkilenen yolcuların mevcut haklarını kullanmaya devam edebileceğini belirtiyor. Yolcuların bilet ücretlerinin iade edilmesi, alternatif rota önerileri ve son dakika iptallerinde tazminat hakları olduğu ifade edildi.
Hava yolu şirketlerinin sadece iptalin yerel yakıt kıtlığından kaynaklandığını kanıtlaması halinde tazminatlardan muaf olabileceği belirtilirken, AB Komisyonu yüksek yakıt fiyatlarını olağanüstü bir durum olarak değerlendirmenin mümkün olmadığını kaydetti. Ayrıca, şirketlerin nihai bilet fiyatlarını önceden belirtmek zorunda olduğu hatırlatılarak, ek yükümlülüklerin sonradan uygulanamayacağı vurgulandı. AB Komisyonunun, bazı hava yolu hatlarının kapanmasını önlemek için yüzde 90’lık yakıt ikmal zorunluluğuna muafiyet tanıyabileceği de ifade edildi.
Uluslararası Hava Taşımacılığı Birliği (IATA), Orta Doğu’daki savaşın devam etmesi durumunda dünya genelinde havacılık yakıtı sıkıntısının yaşanabileceğini belirtti. Avrupa’da Jet A yakıtı kullanımının sektöre önemli bir esneklik sağlayabileceği ifade eden IATA, mevcut durumun küresel havacılık yakıtı tedarikine olan baskıları artırdığını vurguladı. Ticari havacılıkta şu anda ağırlıklı olarak Jet A-1 ve Jet A olmak üzere iki ana yakıt çeşidinin kullanıldığı belirtiliyor.
